 |
| |
PRZEGLĄD FLEBOLOGICZNY
|
|
Back
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
| |
PRACA POGLĄDOWA / STATE-OF-THE-ART PAPER |
|
|
| |
Refluks w żyłach mózgu i rdzenia kręgowego jako potencjalna przyczyna stwardnienia rozsianego |
|
| |
Refluxing blood flow in the cerebral and spiral veins a potential agent of the initiation of multiple sclerosis |
|
|
| |
Marian Simka,
|
|
|
| |
Streszczenie Niniejszy artykuł poglądowy omawia aktualny poziom wiedzy dotyczącej anatomii i fizjologii krążenia żylnego u osób zdrowych oraz chorych ze stwardnieniem rozsianym. Mechanizm wyzwalający reakcję autoimmunologiczną u chorych ze stwardnieniem rozsianym jest niejasny. Nieoczekiwanie, niedawno odkryto, że schorzenie to może być zaburzeniem hemodynamicznym, ponieważ u chorych stwierdza się zwężenia w zewnątrzczaszkowych żyłach drenujących ośrodkowy układ nerwowy: żyle nieparzystej i żyłach szyjnych wewnętrznych. Takich zmian w żyłach nie stwierdzono w grupie kontrolnej zdrowych osób. Tak więc, przynajmniej w niektórych odmianach anatomicznych, leczenie chirurgiczne mogłoby być stosowane w leczeniu stwardnienia rozsianego. Należy mieć nadzieję, że hemodynamiczne podejście do stwardnienia rozsianego może rozpocząć nowy okres w badaniach nad tym schorzeniem. Ponadto, przedstawiono hipotezę, że nieprawidłowy wsteczny przepływ w żyłach mózgu i rdzenia może zwiększać ekspresję cząsteczek adhezyjnych w śródbłonku naczyniowym. To z kolei może prowadzić do przerwania ciągłości bariery krew-mózg, a w tych warunkach może dochodzić do ataku autoimmunologicznego przeciw komórkom zawierającym mielinę. |
|
|
| |
Słowa kluczowe bariera krew-mózg, niewydolność żylna, stwardnienie rozsiane |
|
|
| |
Abstract This review presents the current knowledge regarding anatomy and physiology of venous circulation in health subjects and in multiple sclerosis patients. The mechanism that triggers the autoimmune process in multiple sclerosis patients remains elusive. Unexpectedly, it has been recently found that multiple sclerosis could be a hemodynamic disorder, since patients exhibit significant stenoses in extracranial veins draining the central nervous system: in azygous and internal jugular veins and such venous abnormalities were not found in the control group of healthy subjects. Consequently, surgical correction could be a therapeutic option, at least in some anatomical variants of pathologic venous outflow. Hopefully, a hemodynamic approach to the multiple sclerosis can open a new avenue of investigations on this neurologic disease. It has been hypothesized, moreover, that pathological refluxing venous flow in the cerebral and spinal veins might increase the expression of adhesion molecules by the cerebrovascular endothelium. This, in turn, could lead to the disruption of the blood-brain barrier, and in these settings an autoimmune attack against myelin-containing cells could be initiated. |
|
|
| |
Keywords blood-brain barrier, multiple sclerosis, venous insufficiency |
|
|
| |
PRZEGLĄD FLEBOLOGICZNY 2009;17(1):51-56 |
|
| |
PRZEGLĄD FLEBOLOGICZNY 2009;17(1) DOI:////10.1066/S10003090004 |
|
|
| |
References |
|
| |
1. Adams CW (1988) Perivascular iron deposition and other vascular damage in multiple sclerosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2;51:260—265
|
|
| |
2. Adamson P, Wilbourn B, Etienne-Manneville S, et al. (2002) Lymphocyte trafficking through the blood-brain barrier is dependent on endothelial cell heterotrimeric G-protein signaling. FASEB J 10;16:1185—1194
|
|
| |
3. Alt C, Laschinger M, Engelhardt B (2002) Functional expression oft the lymphoid chemokines CCL19 (ELC) and CCL 21 (SLC) at the blood-brain barrier suggests their involvement in G-proteindependent lymphocyte recruitment into the central nervous system during experimental autoimmune encephalomyelitis. Eur J Immunol 8;32: 2133—2144
|
|
| |
4. Alter A, Duddy M, Hebert S, et al. (2003) Determinants of human B cell migration across brain endothelial cells. J Immunol 9;170:4497—4505
|
|
| |
5. Baumgartner RW, Nirkko AC, Müri RM, Gönner F (1997) Transoccipital power-based color-coded duplex sonography of cerebral sinuses and veins. Stroke 7;28:1319—1323
|
|
| |
6. Bowen MA, Patel DD, Li X et al. (1995) Cloning, mapping, and characterization of Activated Leukocyte-Cell Adhesion Molecule (ALCAM), a CD6 ligand. J Exp Med 6;181:2213—2220
|
|
| |
7. Brooks TA, Hawkins BT, Huber JD, Egleton RD, Davis TP (2005) Chronic inflammatory pain leads to increased blood-brain barrier permeability and tight junction protein alterations. Am J Physiol Heart Circ Physiol 2;289:H738—H743
|
|
| |
8. Brown RC, Mark KS, Egleton RD, Huber JD, Burroughs AR, Davis TP (2002) Protection against hypoxia-induced increase in blood-brain barrier permeability: role of tight junction proteins and NF B J Cell Sci 4;116:693—700
|
|
| |
9. Cayrol R, Wosik K, Berard JL, et al. (2008) Activated leukocyte cell adhesion molecule promotes leukocyte trafficking into the central nervous system Nature Immunol 2;9:137—1345
|
|
| |
10. Chung CP, Hu HH (2008) Jugular venous reflux. J Med Ultrasound 3;16:210—222.
|
|
| |
11. Colgan OC, Ferguson G, Collins NT, Murphy RP, Meade G, Cahill PA, Cummins PM (2007) Regulation of bovine brain microvascular endothelial tight junction assembly and barrier function by laminar shear stress. Am J Physiol Heart Circ Physiol 6;292: H3190—H3197
|
|
| |
12. Colgan OC, Collins NT, Ferguson G, Murphy RP, Birney YA, Cahill PA, Cummins PM (2008) Influence of basolateral condition on the regulation of brain microvascular endothelial tight junction properties and barrier function. Brain Res 1193:84—92
|
|
| |
13. Dawson JW (1916) The histology of if disseminated sclerosis. Trans Roy Soc Edinb 50:517—740
|
|
| |
14. DeMaio L, Chang YS, Gardner TW, Tarbell JM, Antonetti DA (2001) Shear stress regulates occluding content and phosphorylation. Am J Physiol Heart Circ Physiol 1;281:H105—H113
|
|
| |
15. Dietrich JB (2001) The adhesion molecule ICAM-1 and its regulation in relation with the blood-brain barrier. J Neuroimmunol 1—2;128:58—68
|
|
| |
16. Elovaara I, Ukkonen M, Leppäkynnäs M, Lehtimäki T, Luomala M, Peltola J, Dastidar P (2000) Adhesion molecules in multiple sclerosis. Relation to subtypes of disease and methylprednisolone therapy. Arch Neurol 4;57:546—551
|
|
| |
17. Engelhardt B (2006) Molecular mechanisms involved in T cell migration across the blood-brain barrier. J Neural Transm 4;113:477—485
|
|
| |
18. Etienne S, Adamson P, Greenwood J, Strosberg AD, Cazaubon S, Couraud PO (1998) ICAM-1 signaling pathways associated with Rho activation in microvascular brain endothelial cells. J Immunol 10;161:5755—5761
|
|
| |
19. Fabis MJ, Scott GS, Kean RB, Koprowski H, Hooper DC (2007) Loss of blood-brain barrier integrity in the spinal cord is common to experimental allergic encephalomyelitis in knockout mouse models. Proc Natl Acad Sci USA 13;104:5656—5661
|
|
| |
20. Frohman EM, Filippi M, Stuve O, et al. (2005) Characterizing the mechanisms of progression in multiple sclerosis. Evidence and new hypotheses for future directions. Arch Neurol 9;62:1345—1356
|
|
| |
21. Ge Y, Law M, Herbert J, Grossman RI (2005) Prominent perivenular spaces as a sign of perivascular inflammation in primary demyelination. AJNR Am J Neuroradiol 9;26:2316—2329
|
|
| |
22. Ge Y, Zohrabian VM, Grossman RI (2008) Seven-Tesla magnetic resonance imaging: new vision of microvascular abnormalities in multiple sclerosis. Arch Neurol 11;65:812—816
|
|
| |
23. Gilden DH (2005) Infectious causes of multiple sclerosis Lancet Neurol 3;4:195—202
|
|
| |
24. Gisolf J, van Lieshout JJ, van Heusden K, Pott F, Stok WJ, Karemaker JM (2004) Human cerebral venous outflow pathway depends on posture and central venous pressure. J Physiol 1;560:317—327
|
|
| |
25. Greenwood J, Etienne-Manneville S, Adamson P, Couraud PO (2002) Lymphocyte migration into the central nervous system. Implication of ICAM-1 signaling at the blood–brain barrier. Vascul Pharmacol 6;38:315—322
|
|
| |
26. Hamamura DH, Huynh PQ, Chan KN (2005) Current and future treatment options in multiple sclerosis. Adv Pharm 3;3:239—252
|
|
| |
27. Hawkins BT, Davis TP (2005) The blood-brain barrier/neurovascular unit in health and disease. Pharmacol Rev 2;57:173—185
|
|
| |
28. Hendriks JJ, Alblas J, van der Pol SM, van Tol EA, Dijkstra CD, de Vries HE (2004) Flavonoids influence monocytic GTPase activity and are protective in experimental allergic encephalitis. J Exp Med 12;200:1667—1672
|
|
| |
29. Huber JD, Campos CR, Mark KS, Davis TP (2006) Alterations in blood-brain barrier ICAM-1 expression and brain microglial activation after -carrageenan-induced inflammatory pain. Am J Physiol Heart Circ Physiol 2;290:H732—740
|
|
| |
30. Huber JD, Hau VS, Borg L, Campos CR, Egleton RD, Davis TP (2002) Blood-brain barrier tight junctions are altered during a 72-h exposure to -carrageenan-induced inflammatory pain. Am J Physiol Heart Circ Physiol 4;283:H1531—H1537
|
|
| |
31. Ichikawa T, Endo J, Koizumi J, et al. (2008) Visualization of the azygos arch valves on multidetector-row computed tomography. Heart Vessels 2;23:118—123
|
|
| |
32. Ifergan I, Kébir H, Bernard M, et al. (2008) The blood-brain barrier induces differentiation of migrating monocytes intoTh17-polarizing dendritic cells. Brain Pt3;131:785—799
|
|
| |
33. Kermode AG, Thompson AJ, Tofts P, et al. (1990) Breakdown of the blood-brain barrier precedes symptoms and other MRI signs of new lesions in multiple sclerosis. Brain Pt5;113:1477—1489
|
|
| |
34. Kerrison JB, Flynn T, Green WR (1994) Retinal pathologic changes in multiple sclerosis. Retina 5;14:445—451
|
|
| |
35. Krizanac-Bengez L, Hossain M, Fazio V, Mayberg M, Janigro D (2006) Loss of flow induces leukocyte-mediated MMP/TIMP imbalance in dynamic in vitro blood-brain barrier model: role of proinflammatory cytokines. Am J Physiol Cell Physiol 4;291:C740—C749
|
|
| |
36. Krizanac-Bengez L, Mayberg MR, Cunningham E, Hossain M, Ponnampalam S, Parkinson FE, Janigro D (2006) Loss of shear stress induces leukocyte-mediated cytokine release and blood-brain barrier failure in dynamic in vitro blood-brain barrier model. J Cell Physiol 1;206:68—77
|
|
| |
37. Law M, Saindane AM, Babb JS, Johnson G, Mannon LJ, Herbert J, Grossman RI (2004) Microvascular abnormality in relapsingremitting multiple sclerosis: perfusion MR imaging findings in normal-appearing white matter. Radiology 3;231:645—652
|
|
| |
38. Li S, Chen BP, Azuma N et al. (1999) Distinct roles for the small GTPases Cdc42 and Rho in endothelial responses to shear stress. J Clin Invest 8;103:1141—1150
|
|
| |
39. Lightman S, McDonald WI, Bird AC, Francis DA, Hoskins A, Batcholer JR, Halliday AM (1987) Retinal venous sheathing in optic neuritis. Its significance for the pathogenesis of multiple sclerosis. Brain 2;110:405—414
|
|
| |
40. Lyck R, Reiss Y, Gerwin N, Greenwood J, Adamson P, Engelhardt B (2003) T-cell interaction with ICAM-1/ICAM-2 double-deficient brain endothelium in vitro: the cytoplasmic tail of endothelial ICAM-1 is necessary for transendothelial migration of T cells. Blood 10;102:3675—3683
|
|
| |
41. Man S, Ubogu EE, Williams KA, Tucky B, Callahan MK, Ransohoff RM (2008) Human brain microvascular endothelial cells and umbilical vein endothelial cells differentially facilitate leukocyte recruitment and utilize chemokines for T cell migration. Clin Dev Immunol 2008:384982
|
|
| |
42. Menegatti E, Zamboni P (2008) Doppler haemodynamics of cerebral venous return. Curr Neurovasc Res 4;5:259—264
|
|
| |
43. Minagar A, Alexander JS (2003) Blood-brain barrier disruption in multiple sclerosis. Multiple Sclerosis 6;9:540—549
|
|
| |
44. Murray J (2002) Infection as a cause of multiple sclerosis. Theories abound because no one knows the answers yet. BMJ 7373;325:1128.
|
|
| |
45. Pearson JD (2006) Tightening the barrier. Mechanical forces and the control of endothelial permeability. Arterioscler Thromb Vasc Biol 1;26: 10—11
|
|
| |
46. Peart RA, Driedger AA (1975) Effect of obstructed mediastinal venous return on dynamic brain blood flow studies: case report. J Nucl Med 7;16:622—625
|
|
| |
47. Peschen M, Lahaye T, Hennig B, Weyl A, Simon JC, Vanscheidt W (1999) Expression of the adhesion molecules ICAM-1, VCAM-1, LFA-1 and VLA-4 in the skin is modulated in progressing stages of chronic venous insufficiency. Acta Derm Venereol 1;79:27—32
|
|
| |
48. Prat A, Biernacki K, Lavoie JF, Poirier J, Duquette P, Antel JP (2002) Migration of multiple sclerosis lymphocytes through brain endothelium. Arch Neurol 3;59:391—397
|
|
| |
49. Rucker CW (1947) Retinopathy of multiple sclerosis. Trans Am Ophthalmol Soc 45: 564—570
|
|
| |
50. Scapinelli R (2000) Antireflux mechanisms in veins draining the upper territory of the vertebral column and spinal cord in man. Clin Anat 6;13:410—415
|
|
| |
51. Schaller B (2004) Physiology of cerebral venous blood flow: from experimental data in animals to normal function in humans. Brain Res Rev 3;46:243—260
|
|
| |
52. Schelling F (1986) Damaging venous reflux into the skull or spine: relevance to multiple sclerosis. Med Hypothes 2;21:141—148
|
|
| |
53. Schreiber SJ, Lürtzing F, Götze R, Doepp F, Klingebiel R, Valdueza JM (2003) Extrajugular pathways of human cerebral venous blood drainage assessed by duplex ultrasound. J Appl Physiol 5;94:1802—1805
|
|
| |
54. Sepulcre J, Murie-Fernandez M, Salinas-Alaman A, García-Layana A, Bejarano B, Villoslada P (2007) Diagnostic accuracy of retinal abnormalities in predicting disease activity in MS. Neurology 18;68:1488—1494
|
|
| |
55. Simka M, Rybak Z (2008) Hypothetical molecular mechanisms by which local iron overload facilitates the development of venous leg ulcers and multiple sclerosis lesions. Med Hypothes 2;71:293—297
|
|
| |
56. Simka M (2008) Evidence against the role for dural arteriovenous fistulas in the pathogenesis of multiple sclerosis. Med Hypothes 4;71:619
|
|
| |
57. Simka M (2008) Chronic cerebrospinal venous insufficiency: a potential weakening factor of the blood-brain barrier. E-letter: J Neurol Neurosurg Psychiatry Online, 29 Dec 2008. (http://jnnp.bmj. com/cgi/eletters/jnnp.2008.157164v1#4236)
|
|
| |
58. Sobel RA, Mitchell ME, Fondren G (1990) Intercellular adhesion molecule-1 (ICAM-1) in cellular immune reactions in the human central nervous system. Am J Pathol 6;136:1309—1316
|
|
| |
59. Soon D, Tozer DJ, Altmann DR, Tofts PS, Miller DH (2007) Quantification of subtle blood-brain barrier disruption in nonenhancing lesions in multiple sclerosis: a study of disease and lesion subtypes. Multiple Sclerosis 7;13:884—894
|
|
| |
60. Sternberg Z, Chadha K, Lieberman A, et al. (2008) Quercetin and interferon- modulate immune response(s) in peripheral blood mononuclear cells isolated from multiple sclerosis patients. J Neuroimmunol 1;205:142—147
|
|
| |
61. Stolz E, Kaps M, Kern A, Babacan SS, Dorndorf W (1999) Transcranial color-coded duplex sonography of intracranial veins and sinuses in adults reference; data from 130 volunteers. Stroke 5;30:1070—1075
|
|
| |
62. Tan IL, van Schijndel RA, Pouwels PJ, van Walderveen MA, Reichenbach JR, Manoliu RA, Barkhof F (2000) MR venography of multiple sclerosis. AJNR Am J Neuroradiol 6;21:1039—1042
|
|
| |
63. Trojano M, Defazio G, Avolio C, Paolicelli D, Giuliani F, Giorelli M, Livrea P (2000) Effects of rIFN-beta-1b on serum circulating ICAM-1 in relapsing remitting multiple sclerosis and on the membranebound ICAM-1 expression on brain microvascular endothelial cells. J Neurovirol 6(Supl. 2):S47—S51
|
|
| |
64. Verbeek R, van Tol EA, van Noort JM (2005) Oral flavonoids delay recovery from experimental autoimmune encephalomyelitis in SJL mice. Biochem Pharmacol 2;70: 220—228
|
|
| |
65. Vignes JR, Dagain A, Guerin J, Liguoro D (2007) A hypothesis of cerebral venous system regulation based on a study of the junction between the cortical bridging veins and the superior sagittal sinus. J Neurosurg 6;107:1205—1210
|
|
| |
66. de Vries HE, Kuiper J, de Boer AG, van Berkel TJC, Brimer DD (1997) The blood-brain barrier in neuroinflammatory diseases. Pharmacol Rev 2;49:143—155
|
|
| |
67. Yeh BM, Coakley FV, Sanchez HC, Wilson MW, Reddy GP, Gotway MB (2004) Azygos arch valves: prevalence and appearance at contrast- -enhanced CT. Radiology 1;230:111—115
|
|
| |
68. Yong VW (2002) Differential mechanisms of action of interferon- and glatiramer acetate in MS. Neurology 6;59:802—808
|
|
| |
69. Zamboni P, Galeotti R, Menegatti E, et al. (2008) Chronic cerebrospinal venous insufficiency in patients with multiple sclerosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry (Epub ahead of print) doi:10.1136/jnnp.2008.157164
|
|
| |
70. Zamboni P, Menegatti E, Bartolomei I, Galeotti R, Malagoni AM, Tacconi G, Salvi F (2007) Intracranial venous haemodynamics in multiple sclerosis. Curr Neurovasc Res 4;4:252—258
|
|
| |
71. Zamboni P (2006) The big idea: iron-dependent inflammation in venous disease and proposed parallels in multiple sclerosis. J Roy Soc Med 11;99:589—593
|
|
| |
72. Zamboni P, Menegatti E, Galeotti R, Malagoni AM, Tacconi G, Dall’Ara S, Bartolomei I, Salvi F (2008) The value of cerebral Doppler venous haemodynamics in the assessment of multiple sclerosis. J Neurol Sci (Epub ahead of print) doi:10.1016/j.jns.2008.11.027
|
|
|
| |
|
Full text in PDF
|
|
Pay-per-view
|
|
|
|
|
| |
Related papers |
|
| |
|
Własna metoda oceny skuteczności leczenia owrzodzeń żylnych goleni na podstawie zmian ich pola powierzchni
The own estination method of the leg venous ulceration treatment efficiency basing on ulcer area changes |
|
|
|
Badanie wpływu półsyntetycznej diosminy i oczyszczonej, zmikronizowanej frakcji flawonowej diosminy połączonej z hesperydyną na objawy przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych - czterotygodniowa obserwacja
A double blind, randomized study evaluating the influence of semisynthetic diosmin, and purified, micronized flavonoid fraction (diosmin and hesperidin), on symptoms of chronic venous insufficiency of lower limb - a four week observation |
|
|
|
Czy glikozaminoglikany zmieniają właściwości ściany żylnej w warunkach zastoju krwi u chorych z przewlekłą niewydolnością żylną?
Do glycosaminoglicans change properties of venous wall in conditions of stasis in patient with chronic venous insufficiency? |
|
|
|
Diagnostyka zespołu pozakrzepowego
Diagnostic assessment of postthrombotic syndrome |
|
|
|
Wyniki leczenia przewlekłej niewydolności żylnej sulodeksydem
Effects of sulodeksyd treatment in the chronic venous insufficiency |
|
|
|
Ocena skuteczności ozonoterapii miejscowej w eliminacji patogenów bakteryjnych zasiedlających owrzodzenia żylne
Evalution of efficiency of local ozonotherapy in eradication of pathogenic bacteria in venous ulcerations |
|
|
|
Odległa ocena wyników naprawy pompy łydkowej przez zdwojenie powięzi podudzia u chorych z przewlekłą niewydolnością żylną
Assessment of the long term results of the treatment based on the duplication of crural fascia as improvement of calf muscle pump in patients with chronic venous insufficiency |
|
|
|
Rozerwanie żyły biodrowej zewnętrznej w wyniku postrzału z broni gazowej
|
|
|
|
Zmiany w epidemiologii i leczeniu żylaków kończyn dolnych na przestrzeni piętnastu lat w wybranej populacji
Changes in epidemiology and treatment of varicose veins in selected population in the period of fifteen years |
|
|
|
Leczenie wrzodu żylnego goleni przeszczepami skóry pośredniej grubości
Treatment of venous leg ulcer with the use of split-thickness skin grafts |
|
|
|
Weryfikacja flebograficzna rozpoznanej ultrasonograficznie niewydolności żył dołu podkolanowego
Phlebographic verification of duplex-Doppler assessment of venous insufficiency in the popliteal fos |
|
|
|
Mikroangiopatia w przewlekłej niewydolności żylnej
Microangiopathy in chronic venous insufficiency |
|
|
|
Badanie flebograficzne w ocenie chorób układu żylnego kończyn dolnych w materiale własnym – trzydzieści lat doświadczeń
Phlebographic examination in evaluation of lower limbs vein system diseases – thirty years of own experience |
|
|
|
Niewydolność żylna kończyn dolnych w ciąży – fizjologia czy patofizjologia?
Lower limbs’ veins insufficiency in pregnancy – physiology or pathophysiology? |
|
|
|
Rozległe, wrodzone znamię barwnikowe podudzia o charakterze malformacji naczyniowej imitujące zespół pozakrzepowy
A congenital, large birth-mark of the leg as a vascular malformation, imitating postthrombotic syndrome |
|
|
|
Ocena gojenia się owrzodzeń żylnych podudzi w przebiegu zespołu pozakrzepowego pod wpływem skojarzonej terapii sulodeksydem
Assessment of the healing of venous leg ulcer in post-thrombotic syndrome during combined therapy sulodexide |
|
|
|
Subiektywne postrzeganie stanu zdrowia chorych z przewlekłą niewydolnością żylną - część I
Subjective understending of health status among patients with chronic venous insufficiency - part I |
|
|
|
Analiza przyczyn rezygnacji chorych z proponowanego leczenia operacyjnego żylaków kończyn dolnych
The analyse of resignation reasons in patients with proposed surgical treatment of lower limb varices |
|
|
|
Zespół May-Thurner'a jako przyczyna lewostronnej zakrzepicy żyły biodrowej wspólnej
May-Thurner syndrom as a cause of the left iliac vein thrombosis |
|
|
|
Retrospektywna analiza chorych hospitalizowanych z powodu przewlekłych owrzodzeń podudzi
A retrospective analysis of patients hospitalized due to chronic leg ulcer |
|
|
|
W sprawie leczenia sub crustam owrzodzeń u chorych z przewlekłą niewydolnością żylną
Concerning sub crustam treatment of ulcerations in patients with chronic venous insufficiency |
|
|
|
Charakterystyka przewlekłej niewydolności żylnej u chorych na przewlekłe żylne owrzodzenia podudzi. Część I. Charakterystyka kliniczna
Clinical characteristics of chronic venous insufficiency in patients with chronic venous leg ulcers. Part I. Clinical characteristics |
|
|
|
Charakterystyka przewlekłej niewydolności żylnej u chorych na przewlekłe żylne owrzodzenia podudzi. Część II. Charakterystyka ultrasonograficzna i laboratoryjna
Clinical characteristics of chronic venous insufficiency in patients with chronic venous leg ulcers. Part II. Ultrasound and laboratory characteristics |
|
|
|
Anatomia i patofizjologia refluksu żylnego u chorych z żylakami kończyn dolnych
Anatomy and pathophysiology of venous reflux in patients with varicose veins of low extremities |
|
|
|
Analiza wyników klinicznych, bakteriologicznych i histopatologicznych chirurgicznego leczenia przewlekłych owrzodzeń żylnych
Clinical, histopathologicaland bacteriological resultsof thevenousulcerstreatmentwith its excision and epidermo-dermal free skin transplant |
|
|
|
Postępy w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej oraz raport ze szczytu hawajskiego na temat przyszłości chorób żył
Recent advances in the management of chronic venous insufficiency with a report from the Hawaiian summit on the future of venous disease |
|
|
|
Kompresjoterapia w leczeniu niewydolności żylnej. Zasady działania i zastosowanie praktyczne
Compression therapy in the treatment of chronic venous insufficiency - theory and practice |
|
|
|
Europejskie spotkanie w celu opracowania wytycznych odnośnie skleroterapii pianką, 4-6 kwietnia 2003,Tegernsee, Niemcy
European Consensus Meeting on Foam Scleroterapy, April, 4-6, 2003,Tegernsee, Germany |
|
|
|
Operacje hemodynamiczne w leczeniu żylaków kończyn dolnych
Hemodynamic surgery for the treatment of varicose veins |
|
|
|
Wpływ przyrostu masy ciała w ciąży na stan funkcjonowania układu żylnego kończyn dolnych
The influence of the body mass increase in pregnancy on the lower limbs venous system |
|
|
|
Wpływ terapii estrogenowo-gestagenowej na układ żylny kobiet
Influence of estrogen-gestagen women's venous system substitution |
|
|
|
Podsumowanie własnych doświadczeń w chirurgii rekonstrukcyjnej zastawek żylnych u chorych z ciężkimi postaciami przewlekłej niewydolności żylnej
Summary of the own experience in venous valve reconstructive surgery in patients with severe cases of chronic vein insufficiency |
|
|
|
Ocena i leczenie żylaków: ogromne znaczenie "mappingu" z wykorzystaniem ultrasonografii z podwójnym obrazowaniem
Evaluation and treatment of varicose veins: the immense value of duplex ultrasound mapping |
|
|
|
Obliteracja pianą niewydolnych żył przeszywających kończyn dolnych w leczeniu owrzodzeń goleni i ich nawrotów
Foam obliteration of insufficient perforators of lower extremities due to leg ulceration and its recurrences |
|
|
|
Leczenie przewlekłych owrzodzeń podudzi larwami muchy plujki Lucilia sericata
Lucilia sericata larvae in the treatment of chronic crural ulcerations |
|
|
|
Techniki endoskopowe w leczeniu zaawansowanej przewlekłej niewydolności żylnej – ocena wyników
Endoscopic procedures in advanced chronic venous insuficency |
|
|
|
Metaanaliza badań klinicznych nad zastosowaniem Cyclo3Fort. w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej
Meta-analysis of clinical trial of Cyclo3Fort. in the treatment of chronic venous insufficiency |
|
|
|
Ocena poziomu elastazy jako czynnika monitorującego reakcję zapalną w procesie gojenia owrzodzeń żylnych podczas stosowania ozonoterapii
Serum elastase level as the marker of inflamatory reaction and progress of healing during ozonetherapy of trophic crural ulcer |
|
|
|
Zaburzenia przepływu w żyłach szyjnych wewnętrznych i kręgowych u chorych ze stwardnieniem rozsianym – doniesienie wstępne
Preliminary report on pathologic flow patterns in the internal jugular and vertebral veins of patients with multiple sclerosis |
|
|
|
Zastosowanie angiografii rezonansu magnetycznego w diagnostyce zakrzepicy żył miednicy mniejszej i w stanach przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych
Magnetic resonance venography in the diagnostic management of pelvis vein thrombosis and lower limb chronic venous insufficiency |
|
|
|
Czy kompresjoterapia prowadzi do zmiany napięcia mięśniowego brzuchatego łydki? Badania własne
Does compression therapy provide a change of the gastrocnemius muscle tension? Own study |
|
|
|
Choroby żył kończyn dolnych u dzieci i młodzieży
Vein disorders of the legs in children and adolescent patients |
|
|
|
Charakterystyka pacjentów z przewlekłą niewydolnością żylną leczonych w Poradniach Chorób Naczyń w województwie mazowieckim
Characteristics of patients with chronic venous insufficincy treated at Ambulatory Practice of Vascular Diseases in the Mazovian province |
|
|
|
Dobesylan wapnia w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej
Calcium dobesylate in the treatment of chronic venous insufficiency |
|
|
|
Wczesne wyniki prospektywnego otwartego badania klinicznego nad skutecznością leczenia endowaskularnego przewlekłej mózgowordzeniowej niewydolności żylnej u chorych ze współistniejącym stwardnieniem rozsianym
Early results of a prospective open-label study on endovascular treatments for chronic cerebrospinal venous insufficiency in the patients with associated multiple sclerosis Wczesne wyniki prospektywnego otwartego badania klinicznego nad |
|
| |
|
| |
|
|
